Kỹ năng

Sơ đồ tư duy trong học tập

Ba bước tạo sơ đồ

Theo hướng dẫn của nhóm Lửa Xanh, sinh viên Trường ĐH Y Dược TP.HCM, thì chỉ cần bút và giấy là có thể lập một sơ đồ thông thường gồm ba bước.

Thứ nhất, vẽ chủ đề chính ở trung tâm tờ giấy với hình ảnh và màu sắc nổi bật, bổ sung thêm từ ngữ nếu chủ đề không rõ ràng. Tiếp theo, từ chủ đề trung tâm vẽ các nhánh, mỗi nhánh biểu thị cho một nội dung. Sau cùng, vẽ thêm các nhánh nhỏ, tương đương với từng ý và chi tiết hỗ trợ trong tiêu đề phụ. Những từ khóa dù tiêu đề chính hay phụ cũng nên viết in hoa để dễ nhìn, dễ nhớ. Nếu bài học có ít nội dung (ít các nhánh) nên vẽ các nhánh ấy tỏa khắp bốn góc của tờ giấy vì đây là cách phóng đại hình ảnh tốt nhất, giúp người học nắm bắt ngay các ý chính.

Các nhánh chính phải tô màu nhằm phân biệt các ý. Tùy theo ý nghĩa của từ khóa mà chọn màu phù hợp. Chẳng hạn với từ khóa là “ánh sáng” thì dùng màu vàng để biểu thị cho ánh sáng mặt trời, từ khóa là “rừng” dùng màu xanh lá cây. Thông qua màu sắc, người học sẽ liên tưởng ngay đến nội dung từ khóa nhưng cũng đừng quá lạm dụng màu sắc vì dễ gây nhầm lẫn.

  Khi sinh viên ra trường muốn làm việc tốt cần 3 yếu tố cốt lõi sau

Sinh viên có thể dùng phần mềm FreeMind 0.8.1 (Phiên bản ổn định) và FreeMind 0.9.0 Beta 19 (phiên bản mới thử nghiệm) để vẽ trên máy vi tính.

Sơ đồ tư duy trong học tập

Bốn mốc thời gian ôn luyện

Theo Lê Phan Viên Hy, huấn luyện viên Trung tâm đào tạo kỹ năng sống TGM, sau khi vẽ xong, ngay lập tức ghi các thời điểm ôn lại vào góc nhỏ trên sơ đồ. Đồng thời ghi các thời điểm đó vào sổ tay để xem và thiết lập thời gian.

Thời gian ôn luyện lý tưởng như sau: 10 phút, 1 ngày, 1 tuần và 1 tháng sau khi vẽ. Các bước ôn luyện như sau: Nhìn qua sơ đồ, không đọc nội dung mà ước chừng thời gian để có thể ghi lại hết các nét và từ khóa. Chỉnh đồng hồ báo thức đúng thời lượng rồi bắt đầu học bài bằng việc ghi lại từng nhánh sơ đồ. Đối chiếu bài làm với bản chính. Có thể trong lần đầu sẽ thiếu sót một vài từ khóa, một vài nhánh, hãy nhìn kỹ những từ khóa đó để chắc chắn sẽ không quên trong lần ôn tiếp theo.

Nguyễn Duy Minh, sinh viên khoa Ngữ văn Anh Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, thông tin: “Một ngày số lượng từ mới bắt buộc mình phải nhớ là rất nhiều. Nhờ SĐTD, mình đã nhớ lâu hơn, hệ thống nhanh các dạng của từ, giúp mình có sự so sánh, cân nhắc việc dùng từ mang lại hiệu quả cho việc học. Sơ đồ cũng giúp người vẽ thêm yêu thích môn học”. Ngoài ra, Minh cho rằng SĐTD trông sẽ dễ nhìn hơn nếu từ khóa được viết rõ ràng. Để học nhanh và ghi nhớ tốt, Minh khuyên nên chọn loại bút có nét thanh nhỏ, dễ nhìn, màu mực đừng quá đậm. Không nhất thiết phải dùng giấy to thì mới thể hiện các nhánh được rõ ràng. Giấy tập học sinh có những đường kẻ giúp canh được vị trí của các nhánh vì vậy càng dễ vẽ hơn. Ngoài ra cũng dễ dàng bảo quản và mang theo lên trường ôn bài. Nếu khéo léo có thể tóm tắt một bài học dài 3, 4 trang trên một trang giấy học trò.

  Vai trò của ngôn ngữ cơ thể trong thuyết trình

Thầy Phan Minh Chánh, Hiệu trưởng Trường THPT Chơn Thành (tỉnh Bình Phước) là người đã ứng dụng SĐTD vào giảng dạy bộ môn vật lý đồng thời tạo website cá nhân để hướng dẫn cho học sinh ứng dụng phương pháp trên, chia sẻ: “Một SĐTD lý tưởng không nên chỉ lưu lại những ý chính mà còn có thể kèm thêm các bảng dữ liệu, đồ thị và các loại biểu đồ khác nếu cần thiết”. Thầy nêu kinh nghiệm: “Cách ghi chép trong sơ đồ hiệu quả là hãy nghĩ trước khi viết, viết ngắn gọn và có tổ chức, viết lại theo ý của mình, nên chừa khoảng trống để có thể bổ sung ý sau này”.

You cannot copy content of this page